सप्तकोशी नगरपालिका, जसलाई वडादेखि मेयरसम्मका जनप्रतिनिधिहरूले ‘विकासको नमुना’ बनाउने ठूला–ठूला वाचा गरेका थिए, आज समस्या, बेथिती र जनगुनासोको थुप्रोमा फँसिरहेको छ । जनताले आफ्नो जीवनमा भोगिरहेका समस्या सूचीबद्ध गर्दा दर्जनौँ बुँदामा पुग्छ, तर समाधान भने कागजमा मात्र सीमित भएको नागरिकको भनाइ छ ।
 

अध्यारो नगर, उज्यालो भाषण

नगरभित्रका बत्तीका पोलहरू सुन्दर देखिन्छन्, तर धेरै ठाउँमा राति अन्धकार छाउने गरेको छ। अन्धकारले अपराधलाई निम्त्याउँछ, दुर्घटनाको जोखिम बढाउँछ। नागरिक प्रश्न गर्छन्—“बत्ती किन जडान गर्ने, जब बल्ने नै छैन?” तर नेतृत्व भाषणमा भने नगरलाई ‘उज्यालो शहर’ को संज्ञा दिन भ्याउँछन् ।

सरसफाइ भाषणमा मात्र

सडकमा प्लास्टिक, गुट्खा, बियरका बोतल, चाउचाउका खोल सहजै देखिन्छन्। नगरपालिकाले ‘हाम्रो शहर, सफा शहर’ भन्ने नारा घन्काउँछ, तर व्यवहारमा सफाइ अभियान कागजमै सीमित छ। नागरिकहरूका लागि दुर्गन्ध र फोहोर दैनिक दुःखको कारण बनेका छन् ।

सडक कब्जा र निजीकरण

सार्वजनिक बाटो सबैको साझा सम्पत्ति हो। तर सप्तकोशी नगरभित्र भने यो साझा सम्पत्ति निजी प्रयोगमा परिणत भएको छ। कोही मकै–धान सुकाउँछन्, कोही बालुवा–गिट्टी, रड, इट्टा थुपार्छन्। नागरिकलाई हिँड्न, यात्रुहरुलाई आवागमन गर्न मुस्किल हुन्छ । बाटोमा हिँड्दा ‘सडक जनता होइन, व्यक्तिगत प्रयोगको लागि हो’ भन्ने अनुभव हुने अवस्था छ ।
 

दुर्घटनाको शहर

सवारी साधनहरू हावामा उडेजस्तो गतिमा गुड्छन् । ट्राफिक नियमको पालना कमजोर छ, निगरानी प्रायः देखिँदैन। परिणाम—दिनहुँ दुर्घटना, निर्दोषको ज्यान गुम्ने अवस्था जनताले भनेको छ—“दुर्घटना नियतिको कारण होइन, सरकारी बेवास्ताको परिणाम हो ।”

रोजगार संकट र पलायन

साना खाल्डा–खुल्डीले मात्र होइन, रोजगारी नहुँदा युवाको भविष्य पनि खाडलमा खसिरहेको छ । लाखौँ खर्च गरेर इन्जिनियर र डाक्टर बनेका युवाले पनि रोजगारी नपाउँदा वैदेशिक पलायन गर्न बाध्य भएका छन् । नगरपालिकाले रोजगार सिर्जना गर्ने भन्ने भाषण त गर्छ, तर व्यवहारमा युवालाई ‘विदेशिनु’ नै समाधान देखाइएको छ ।

शिक्षा : संख्या छ, गुणस्तर छैन

विद्यालयमा विद्यार्थी छन्, शिक्षक छन्, भवन पनि छ। तर गुणस्तर छैन । जनताले भनेको छ—“शिक्षा प्रणाली केवल उपस्थितीमा सीमित छ, परिणाम शून्य।” शिक्षा शाखा किन मौन छ भन्ने प्रश्न उठिरहेको छ ।

बजारमा मनपरी

बजारमा कालोबजारी खुलेआम छ। उपभोक्तालाई मनपरी लुटिन्छ, मूल्यवृद्धि नियन्त्रणबाहिर छ । अनुगमन समितिहरू बनेका छन्, बैठक बस्छन्, तर बजारमा प्रत्यक्ष उपस्थिती कम हुन्छ । नागरिकहरू निराश छन्—“सरकार र समिति निदाएको बेला व्यापारीले मुनाफा बढाउने मौका पाएका छन् ।”

निर्माण र भ्रष्टाचार

नगरमा भइरहेका निर्माण काम गुणस्तरीय छैनन्। सडक, भवन, नाली—सबैमा ढिलासुस्ती, लापरबाही र बजेटको दुरुपयोग भएको स्थानीयले बारम्बार देखाएका छन् । तर भ्रष्टाचारमा कारबाही कसैलाई नहुँदा बेथिती मौलाउँदै गएको छ ।

दशैंको अध्यारो र नागरिकको पीडा

नेपालीहरूको महान् चाड दशैं अहिले चलिरहेको छ । यस समयमा उज्यालो, सफा, सुरक्षित नगरको अपेक्षा हुन्छ । तर कतिपय गाउँ–नगर अझै अध्यारोमा डुबिरहेको छ। यस्तो समयमा पनि जिम्मेवार निकाय मौन रहनु नागरिकका लागि थप दुःखदायी भएको छ ।

जनताको प्रश्न स्पष्ट छ

अब जनताले प्रत्यक्ष प्रश्न गरिरहेका छन्—
 “यो मौनता किन?”
 “समस्या देख्दा पनि समाधान नगर्ने हो भने जनप्रतिनिधिको अस्तित्वको अर्थ के?”
 “मेयर साब र वडाध्यक्षहरू कुर्सी सजावटका लागि बस्ने कि जनताको सेवा गर्ने?”

निष्कर्ष

जनप्रतिनिधि हुनु केवल पद होइन, जिम्मेवारी हो। सप्तकोशी नगरपालिका स्रोत, साधन र जनशक्ति भएको नगर हो । तर परिणाम किन देखिँदैन? उत्तर छ—इच्छाशक्ति र सक्रियताको कमी जनताको माग स्पष्ट छ :
 आश्वासन होइन, प्रत्यक्ष काम कुर्सीमा मात्र होइन, सडकमा पनि जनप्रतिनिधिको उपस्थिती भ्रष्टाचारविरुद्ध कठोर कदम कालोबजारी नियन्त्रण र जनतालाई राहत इतिहासले समस्या देखेर मौन बस्ने नेतृत्वलाई कहिल्यै माफ गर्ने छैन । सप्तकोशी नगरपालिकाले अब समयमै आफ्ना कमजोरी सुधारेन भने ‘विकासको नमुना’ होइन, ‘बेथितीको नमुना’को रूपमा चिनिनुपर्ने जोखिम बढ्दो छ ।