उत्तरी धादिङको गङ्गाजमुना गाउँपालिका–५, फूलखर्कस्थित ढाँडखर्कको पहरामा प्रसिद्ध धार्मिक तथा सांस्कृतिक गङ्गाजमुना माई मेला आज (मङ्सिर ३ गते) देखि सुरु हुँदैछ ।

यस वर्ष हरिबोधिनी एकादशी मङ्सिर ४ गते परेको छ । एकादशीको अघिल्लो रात जाग्राम बस्ने र भोलिपल्ट बिहान पवित्र जलधारामा स्नान गरी गङ्गाजमुना माईको दर्शन तथा पूजाआजा गर्ने धार्मिक परम्पराअनुसार मेला दुई दिनसम्म सञ्चालन हुनेछ । गङ्गाजमुना क्षेत्र विकास कोष र गाउँपालिकाका अध्यक्ष भक्तबहादुर लामाका अनुसार मङ्सिर ३ गते बिहान ११ बजेदेखि औपचारिक कार्यक्रम सुरु हुनेछ । बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री किरण थापामगरले मेलाको उद्घाटन गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ । मेलाका अवसरमा विभिन्न सांस्कृतिक झाँकी, परम्परागत नाचगान तथा राष्ट्रिय कलाकारहरूको सांगीतिक प्रस्तुति रहनेछ । धार्मिक अनुष्ठानसँगै स्थानीय कला, संस्कृति, भेषभूषा र परम्पराको प्रदर्शनले मेलालाई थप आकर्षक बनाउने अपेक्षा गरिएको छ । प्राकृतिक सौन्दर्य र धार्मिक आस्थाको अनुपम संगम मानिने गङ्गाजमुना क्षेत्रमा पहराको माथिबाट निरन्तर खसिरहने दुई जलधाराले यस क्षेत्रलाई विशेष बनाएको छ । झरनाको आवाजसँगै भजन, कीर्तन र बाजागाजाको धुन मिसिँदा मेलास्थलको वातावरण नै भक्तिमय बन्ने गर्दछ। परम्परागत भेषभूषामा सजिएका झाँक्रीको नाच, रातभर जाग्राम बस्ने भक्तजन र बिहानै जलधारामा स्नान गरी पूजाआजा गर्ने दृश्य मेलाका प्रमुख आकर्षण हुन् ।

गङ्गाजमुना मेला धार्मिक आस्थाको केन्द्र मात्र नभई उत्तरी धादिङको मौलिक कला, संस्कृति र परम्परा चिनाउने महत्वपूर्ण अवसरसमेत हो । यहाँ दर्शन गर्न आउने भक्तजनले धार्मिक विश्वाससँगै प्राकृतिक सौन्दर्य र स्थानीय सांस्कृतिक जीवनशैलीको अनुभव गर्ने अवसर पाउँछन् । मेलामा धादिङसहित रसुवा, नुवाकोट, गोरखा, चितवन, तनहुँ, लमजुङ, कास्की र काठमाडौँलगायत जिल्लाबाट श्रद्धालु तथा पर्यटक आउने गरेका छन् । कोही वर्षौँदेखि गर्दै आएको भाकल पूरा गर्न, कोही मनोकामना लिएर दर्शन गर्न त कोही प्राकृतिक झरना र मेलाको सांस्कृतिक वातावरण अवलोकन गर्न गङ्गाजमुना पुग्ने गर्दछन् ।

गङ्गाजमुनाको पहरासँग दुई दिदीबहिनीको कथा गाँसिएको छ। स्थानीय समुदायमा प्रचलित किंवदन्तीअनुसार गङ्गा र जमुना नामका दिदीबहिनी हराएपछि परिवारजन उनीहरूलाई खोज्दै पहराको गुफासम्म पुगे । गुफाभित्रबाट दिदीबहिनीले आफूहरू सुरक्षित रहेको जनाउँदै त्यहीँ पूजाआजा गर्न आग्रह गरे। उनीहरूकै सम्झनामा गङ्गाजमुना माईको पूजा र मेला सुरु भएको जनविश्वास छ । पुस्तौँदेखि सुनिँदै आएको यस कथाले झरनालाई मानिसको आस्थासँग जोडेको छ। पहरामा झर्ने पानीसँगै गङ्गा र जमुनाको सम्झना पनि स्थानीय जनजीवनमा बगिरहेजस्तो लाग्छ । झरनामा स्नान गर्ने, पहरामा रहेको मन्दिरमा महादेवको पूजा गर्ने, फूलको डोली चढाउने र बत्ती बाल्ने चलनमा त्यही परम्पराको निरन्तरता भेटिन्छ ।
गाउँपालिकाको नाम पनि यही धार्मिकस्थलबाट राखिएकाले गङ्गाजमुना स्थानीय भूगोल र सामूहिक पहिचानसँग जोडिएको छ। झरनानजिकैको ‘कुकुरधारा’मा स्नान गर्ने परम्परा पनि छ। त्यहाँ नुहाउँदा जनावरले टोकेको दोष निवारण हुने धार्मिक जनविश्वास छ। यस्ता विश्वासले यहाँका फरक जलधारा र पूजास्थललाई भक्तजनका आ–आफ्ना मनोकामनासँग जोडेको छ ।

एकादशीको बिहान स्नान र दर्शन सकेर भक्तजन फर्कन्छन्। बाजाको धुन र मानिसको चहलपहल थामिन्छ; पहराबाट झर्ने जलधाराको आवाज भने रहिरहन्छ । फर्कनेका मनमा फेरि आउने चाहना बाँकी रहन्छ। त्यही चाहना र पुस्तौँदेखि सुनिँदै आएको दिदीबहिनीको कथाले गङ्गाजमुनाको पहरामा अर्को मेलाको प्रतीक्षा जीवित राख्छ ।

धार्मिक पर्यटनको सम्भावना बोकेको गङ्गाजमुना क्षेत्रको पहिचान र प्रवर्द्धनका लागि पनि यो मेला महत्वपूर्ण मानिन्छ। स्थानीयस्तरमा धार्मिक पर्यटन, व्यापार तथा आर्थिक गतिविधि बढाउन मेलाले योगदान पुर्याउँदै आएको छ ।
गुरास मिडिया हाउसद्वारा प्रकाशित सम्पूर्ण सामग्रीहरु ओखर न्यूज डट कमका सम्पत्ति हुन्।
पुन:प्रकाशन अघि अनुमति लिनुहोला।
सूचना
प्रेस काउन्सिल नेपाल द.नं. ४७२१-२०८१/०८२
सञ्चार रजिष्ट्रार द.नं. ००२७०/२०८१/०८२
अध्यक्ष – सन्तोष श्रेष्ठ
सम्पादक – अस्मिता कडवाल